ادبیات ، شعر ، ترانه

آوردن آيه، حديث ،‌مصراع يا بيتي از شاعري ديگر را در اثناي كلام تضمين گويند. تضمين با ايجاد تنوع سبب التذاذ خواننده مي شود. پديد آورنده ايجاز در كلام است و آگاهي شاعر را از موضوعات مختلف نشان مي دهد.

چشم حافظ زير بام قصر آن حوري سرشت / شيوه جنات تجري تحت الانهار داشت
چه خوش گفت فردوسي پاك زاد / كه رحمت بر آن تربت پاك باد
ميازار موري كه دانه كش است / كه جان دارد و جان شيرين خوش است
درويش بي معرفت نيارامد تا فقرش به كفرانجامد، كاذالفقر و ان يكون كفراً.
در مصراع اول شاعر بخشي از آيه هشتم سوره البينه (98) را در كلام خويش عيناً به كار برده است. او ضمن آن كه در بيان مقصود خويش از اين آيه استفاده كرده، با ايجاد تنوع در كلام سبب شده است كه ذهن به وادي ديگري پاي نهد.در شاهد دوم، سعدي بيتي را عيناً از فردوسي در سخن خوش آوره و خود با ذكر نام فردوسي به اين نكته اشاره كرده است. در آخرين شاهد ، سعدي بخشي از يك حديث را به عينه در كلام خويش آورده و به اصطلاح آن را تضمين كرده است. ارزشمندي اين تضمين، ايجازي است كه در آن وجود دارد.